Conceptomschrijving
Groen gas staat voor methaanhoudend gas dat wordt
opgewerkt uit biogas.
Groen gas kan worden geproduceerd via:
• chemische processen (bio-SNG, Substitute Natural Gas);
• biologische processen (biogas).
De chemische processen zijn nog niet marktrijp, vandaar dat op korte termijn vooral over biogas wordt gesproken. Biogas wordt hoofdzakelijk gebruikt voor elektriciteitsproductie, maar in een aantal gevallen ook voor warmte en opwaardering tot aardgaskwaliteit (groen gas).
Biogas ontstaat door middel van een natuurlijk proces uit biomassa en kan dienen als alternatief voor aardgas. Door biologische processen zoals vergisting van mest en co-producten ontstaat biogas dat kan worden opgewaardeerd tot aardgas. Hierin wordt de kwaliteit van het biogas verbeterd, waarna het als groen gas kan worden aangemerkt.
Biogas is een mengsel van methaan (CH4) en kooldioxide (CO2). Methaan is ook de hoofdcomponent in aardgas. Dit zorgt ervoor dat biogas ook bruikbaar is als brandstof.
Biogas komt vrij uit verschillende bronnen of Waste to Energy (WtE) toepassingen. In Nederland betekent dit dat het gas met name vrij komt bij waterzuiveringsinstallaties en slibvergisters van waterschappen en industrie, en bij afvalstortplaatsen. Dit biogas wordt voor een groot deel gebruikt als brandstof in gasmotoren voor het opwekken van groene stroom. Bij een aantal afvalstortplaatsen en waterzuiveringen wordt het biogas opgewerkt naar aardgaskwaliteit en via het aardgasnet gedistribueerd. Bij opwaardering wordt de energie-inhoud verhoogd tot de Wobbe-index (kwaliteitsindex) van het biogas gelijk is aan die van aardgas. Hiertoe wordt CO2 aan het biogas onttrokken, zodat een hoger methaangehalte resulteert.
Biogas-opwaarderingsysteem van Cirmac International als
voorbeeld
Cirmac International heeft een nieuw en innovatief
proces ontwikkeld om de hoogste prestaties m.b.t.
biogas-opwaarderen te kunnen realiseren: het LP Cooab systeem.
Hierin wordt CO2 verwijderd door middel van chemische absorptie
onder atmosferische druk. De absorptie vloeistof wordt
geregenereerd door warmte in een stripperkolom. Zie
bijlage 3, fig. 3 voor route biogas tot aardgaskwaliteit.
Groen Gas in het landelijke hogedrukleidingnet als voorbeeld
Natuurgas Overijssel (ROVA en HVC-groep) gaat groen gas
produceren, Enexis beheert het lagedruk transport en Gasunie gaat
het innemen in haar hogedrukleidingnetwerk. Dit zal voor het eerst
zijn dat er Groen Gas zal worden geïnjecteerd in het landelijke
hogedrukleidingnet. Natuurgas Overijssel bouwt een
vergistinginstallatie waar groente-, fruit- en tuinafval wordt
omgezet in biogas. Dit gas wordt opgewerkt tot aardgaskwaliteit en
via een toevoerleiding rechtstreeks in het hogedrukleidingnet van
Gasunie opgenomen. De installatie produceert jaarlijks ruim 2
miljoen m3 groen gas, goed voor de gasvoorziening van 1.000
huishoudens. Ook wordt rijden op groen gas mogelijk.
Warmte uit Biogas
Afvalwaterzuiveringen
kunnen ook dienen als aanbieders van restwarmte. Een warmtenet kan
worden gevoed met warmte uit biogas, dat in de rioolwaterzuivering
wordt opgewekt bij de vergisting van zuiveringsslib. Hiermee is
rioolzuiveringsslib van afvalstof een nuttige energiebron geworden.
Zie bijlage 3, fig.
4 voor een ontwerpschema voor biogas en schoonwater.
USP (onderscheidend vermogen)
• In Nederland bestaat veel kennis en
expertise op het gebied van gas. Groen gas heeft dus grote potentie
als economische motor;
• Nederlandse bedrijven lopen vaak voorop bij de ontwikkeling
van zuiveringstechnieken voor biogas;
• Het is mogelijk om opgewaardeerd biogas (groen gas) te
gebruiken als transportbrandstof;
• Groen Gas kan in het landelijke aardgasnet worden
geïnjecteerd;
• Groen Gas kan in het regionale aardgasnet worden
geïnjecteerd;
• Groot voordeel van de LP Cooab is het methaanverlies van
minder dan 0,1%.
Klimaatimpact
Het gebruik van biogas als energiebron brengt geen
verhoging van de concentratie van het broeikasgas CO2 met zich mee.
Het winnen van het gas van een afvalstortplaats is op zich al erg
gunstig voor het milieu omdat het gas anders naar een
broeikasgasuitstotende plaats gaat. Dit gas bestaat voor 60% uit
methaan, een gas met een zeer sterk broeikaseffect. Methaanemissie
heeft namelijk een ca. 23 maal schadelijker effect dan CO2. Door de
benutting van het gas als energiebron wordt er ook bespaard op
fossiele energie en daarmee op de emissie van het
broeikasgas CO2.
Betrokken bedrijven en kennisinstellingen (voorbeelden)
Biothane, BTG, Cirmac International*,
Energietransitie Platform, Enexis, Gasunie, HVC Groep,
Microturbine, Omrin, Optimum Environmental & Energy
Technologies, Raedthuys Groep, ROVA, SenterNovem*, TNO Science and
Industry, Technology, Tri-O-Gen, Ven der Wiel, A. de Jong
Groep.
Best-practices in Nederland (voorbeelden)
• Nieuwbouwwijk Zuidbroek in Apeldoorn (2500
woningen)
• Ecopark de Wierde
• Afvalstortplaats ’t Rikkerink
• Afvalverwerking Wijster
• Arendal in Götenborg (Nederlandse project in Zweden)
• Demoproject proefboerderij De Marke
• ROVA, HVC Groep, Enexis en Gasunie. Eind 2009 wordt voor het
eerst Groen Gas in het landelijke hogedrukleidingnet
Mogelijke barrières (buitenlanden)
• Labeling Groen Gas. In het buitenland worden
aan de kwaliteit van gas andere en verschillende eisen gesteld;
• Een aantal landen beschikt over een beperkte of geen
gasnetinfrastructuur.