Conceptomschrijving
Voor lichtconcepten in openbare ruimtes hebben we een drietal
concepten geselecteerd waarmee Nederlandse bedrijven internationaal
van toegevoegde waarde kunnen zijn. Dit zijn LED-verlichting,
spaarlamp en de aanwezigheidsdetectie.
1. LED-verlichting
LED staat voor Light Emitting Diode en is een halfgeleider, in de
kern eigenlijk niet meer dan een chip met daarin een draadje. Als
er een zwak stroomstootje door het draadje gaat, geeft de chip
licht af, in allerlei tinten en sterkten. LED wordt al jaren
toegepast in huishoudelijke apparatuur en auto’s. Door de minimale
afmetingen kunnen LED’s worden toegepast in legio oplossingen van
signalering, rijbaanverlichting tot straatverlichting. Hoewel
armaturen en lampen de laatste jaren enorm verbeterd zijn, zijn er
oplossingen voor nog beter licht en lagere onderhoudskosten.
Voor de verkeers- en sociale veiligheid moet een openbare ruimte
goed verlicht zijn.
In de bijvoorbeeld door Philips ontwikkelde Equinox lichtmasten
zitten geen lampen maar LED’s. De high-power LED’s van Philips zijn
geschikt voor de openbare verlichting van voetgangersgebieden en
parken. Voor tunnelverlichting biedt bijvoorbeeld Aro Elektronics
het Intelligent Tunnel Lichting System. Met dit ingenieuze netwerk
is elke stukje asfalt minimaal 15 jaar lang fel verlicht.
Extra: Koopman heeft een innovatieve lamp
geïntroduceerd: All-Eco LED-lamp
Door de fabrikant wordt een levensduur van 50.000 uur opgegeven.
Deze lamp ziet er precies uit als een gloeilamp. Energieverbruik
van deze lamp is niet meer dan1 Watt. Deze lamp schakelt direct in
en heeft meteen de gewenste kleurtemperatuur.
2. Spaarlamp
Spaarlampen worden steeds populairder, doordat er zonder veel
moeite energie, en dus geld, mee kan worden bespaard. Een
gemiddelde spaarlamp kost €7,30 en heeft een rendement van 52
lumen per Watt, bij een gemiddelde gloeilamp is dat 13 lumen
per Watt. Bovendien gaat een spaarlamp jarenlang mee. De gemiddelde
spaarlamp geeft zo een besparing van €4,25 en verdient zich binnen
twee jaar terug. Gemiddelde lampen bestaan echter niet: de
goedkoopste spaarlamp verdient zich het snelst terug, al in drie
maanden. Voor spaarlampen zijn er grote kansen in de internationale
vervangingsmarkt vanwege energiemaatregelen. Dit betreft zowel de
gebouwde omgeving als ook de industrie. Zo gaat bijvoorbeeld
Argentinië het gebruik van spaarlampen stimuleren. Hiertoe zal de
Argentijnse Staat 5 miljoen gratis spaarlampen uitdelen. In een
tweede fase zullen huishoudens 20 miljoen spaarlampen tegen
gesubsidieerde prijzen kunnen aanschaffen.
3. Aanwezigheidsdetectie
Aanwezigheidsdetectie rendeert op plaatsen waar mensen in en uit
lopen, zoals scholen, kantoren en toiletten. Vaak zijn het plaatsen
waar niemand zich verantwoordelijk voelt om als laatste het licht
uit te doen. In scholen bijvoorbeeld is er op vrijdagavond vaak een
piek in het lichtverbruik te zien, wanneer de schoonmakers
langdurig alle lampen aan hebben. Daar is met aanwezigheidsdetectie
veel winst te behalen op het gebied van energieverbruik.
USP (onderscheidend vermogen)
LED-verlichting
• Met een LED-verlichtingstoestel van goede
kwaliteit is het in principe mogelijk om een perfecte belichting
van het grondoppervlak te verkrijgen: licht precies daar waar men
het wil;
• Het stralingsbereik van een armatuur bepaalt hoeveel masten
men moet aankopen, plaatsen en onderhouden. Als men bedenkt dat
sommige LED-armaturen het vandaag reeds mogelijk maken om tot 25%
minder palen te plaatsen in vergelijking met klassieke armaturen,
dan is de rekening snel gemaakt. Grotere tussenafstanden levert
immers significante besparingen op in aankoop en installatie, maar
ook in onderhoud;
• De (Equinox) LED-lichtmasten hebben een zeer lange
servicelevensduur (circa 50.000 branduren). Dit komt overeen met
12,5 jaar iedere avond licht, en dat is drie á vier maal zo lang
als de gemiddelde lampen voor openbare ruimtes;
• De Equinox van Philips is opmerkelijk qua design, met de
speciale ultraslanke units en een moderne rechthoekige mast en
uithouder. Bovendien schept de warmwitte kleurtemperatuur van 2700K
tot 4000K een gastvrije ambiance die de sociale interactie in de
stedelijke omgeving bevordert.
• Het Intelligent Tunnel Lichting System van Aro Elektronics
is praktisch onderhoudsvrij, zodat het verkeer kan blijven
doorrijden.
• Het Intelligent Tunnel Lichting System betekent een
energiebesparing van 40 tot 80% ten opzichte van conventionele
tunnelverlichting.
Spaarlamp
• Het energieverbruik van een spaarlamp is een stuk lager
t.o.v. een gloeilamp. Uit een spaarlamp komt zo’n 5 tot 6 keer meer
licht per Watt elektriciteit dan uit een gloeilamp. Een
60W-gloeilamp is dus te vervangen voor een 11W-spaarlamp;
• Een spaarlamp gaat langer mee dan een gloeilamp. Waar een
gloeilamp 1000 tot 1500 uren meegaat, kan een spaarlamp gerust 6000
tot 10000 uren branden;
Aanwezigheidsdetectie
• De kosten van installatie zijn niet zo hoog en het kan in
een bestaande situatie zonder schakelaars en leidingen omdat er
gebruik wordt gemaakt van sensoren;
• De energiebesparing is volgens Phillips al snel 25%.
Klimaatimpact
• Met LED-verlichting is nu al 30 tot 80%
energiebesparing te behalen op het energieverbruik ten opzichte van
de conventionele openbare verlichting;
• Gebruik van LED is meer dan 40% CO2-reductie t.o.v.
bestaande oplossingen;
• Een spaarlamp van 8 Watt, dat te vergelijken is met een
gloeilamp van 40 Watt, heeft een CO2 -uitstoot van 52 kg. Gloeilamp
van 40 watt 258 kg CO2 .
Betrokken bedrijven en kennisinstellingen (voorbeelden)
Aro Electonics, Kaal Masten, Koopman, Lemnis
Lighting*, Omron en Phillips Lighting*
Best-practices in Nederland (voorbeelden)
• Als eerste gemeente ter wereld heeft Ede lichtmasten met
LED-technologie geplaatst voor de verlichting van de openbare
ruimte.
• Op de High Tech Campus te Eindhoven is er een brug voorzien
van LED-verlichting, die gewone straatverlichting overbodig maken.
• Proeflocatie in Apeldoorn
Mogelijke barrières (buitenlanden)
• Voor scholen en kantorengebouwen is een LED-oplossing tegen
een acceptabele prijs en kwaliteit nog niet efficiënt, daar biedt
TL-verlichting nog steeds veel licht voor weinig geld;
• Kennis over de terugverdientijd (total cost of
ownership).