Conceptomschrijving
Zonne-energie is een oneindig beschikbare energiebron welke een significante bijdrage kan leveren aan de productie van duurzame energie in de wereld en het behalen van de klimaatdoelstellingen. De energie van de zon wordt gebruikt voor het opwekken van elektriciteit (photovoltaisch paneel) en voor het opwekken van warmte (thermische zonnecollector). Zonne-energiesystemen kunnen grootschalig worden toegepast door o.a. bedrijven, in de bouw, in de agrarische sector, en als elektriciteitscentrale (Solar power plant). In de particuliere sector vindt men kleinschaligere toepassingen met zonneboilers, PV panelen en zwembadverwarming.
Naast een stand-alone toepassing voor het opwekken van elektriciteit of warmte kan zonne-energie als energiebron ook deel uitmaken van andere concepten. Hierbij moet onder andere gedacht worden aan energieneutrale woningen, glastuinbouw, gevelconstructies, warmte/koude opslag, en integratie in glas. Daarnaast zullen nieuwe technologische ontwikkelingen aanvullende toepassingen mogelijk maken zoals koeling van gebouwen en bedrijfsprocessen.
In Europa heeft de toepassing van zonne-energie de afgelopen jaren een grote groei doorgemaakt, met Duitsland, Spanje, Italië en Frankrijk als koplopers. Verschillende Nederlandse leveranciers hebben hier met hun exportactiviteiten succesvol op ingespeeld. De afzet in thuismarkt Nederland is pas de laatste jaren gaan toenemen, maar is veelbelovend. In Nederland vindt men nu al belangrijke referenties voor zonnecollectoren en photovoltaische systemen.
Het grootste zonnecollectorsysteem staat in Haarlem. Het bestaat uit een collectorveld van ruim 3200 m2 oppervlak waarmee warmte opgewekt wordt voor 9 grote appartementsgebouwen. De warmte wordt primair gebruikt om de bewoners te voorzien van warm water. Het overschot aan opgewekte warmte wordt in de zomer, middels een koude/warmte opslag, in de bodem opgeslagen voor gebruik door de bewoners gedurende de winterperiode. Het is één van de grootste systemen binnen de gebouwde omgeving in Europa.
Nederland heeft ook belangrijke referenties met de toepassing van photovoltaische systemen, in het bijzonder in de gebouwde omgeving. De bekendste is de wijk “Stad van de Zon” in de gemeente Heerhugowaard. De “Stad van de zon” is de grootste emissieneutrale wijk in de wereld, welke van energie wordt voorzien door verschillende vormen van duurzame energie, waaronder een groot zonne-energiesysteem. De bouw van de Stad van de zon is gestart in 2002 en zal in 2012 worden afgerond.
USP (onderscheidend vermogen)
• In Nederland is een uitstekende kennisbasis aanwezig op
gebied van zonne-energie. De belangrijkste kennisinstelling, ECN,
behoort tot de wereldspelers op het gebied van
zonne-energieonderzoek, in het bijzonder rond de ontwikkeling van
de volgende generatie photovoltaische systemen.
• Deskundigheid in het esthetisch integreren van photovoltaic
systemen in glas en in andere delen van de “schil” van het gebouw
is ruim aanwezig. Tevens heeft Nederland deskundigheid in de
productie van dunne film photovoltaische “panelen”.
• Nederlandse photovoltaische leveranciers hebben ervaring met
het ontwerpen en implementeren van grootschalige systemen in binnen
en met name in het buitenland.
• Nederlandse leveranciers van zonnecollectorsystemen hebben
over de afgelopen 25 jaar hun producten doorontwikkeld op het
gebied van efficiëntie, dakintegratie en modulariteit; met een hoge
standaard voor kwaliteit.
• Nederlandse zonnecollectorsystemen zijn leverbaar met het
“terugloopsysteem”, zijnde een systeem waarbij het
zonne-energiesysteem op momenten van grote koude en hitte
automatisch kunnen afschakelen en de warmteoverdrachtvloeistof uit
de collectoren kan teruglopen naar een buffervat onder het dak.
Deze Nederlandse uitvinding maakt het systeem nagenoeg
onderhoudsvrij en betrouwbaarder.
• Nederland doet al jaren onderzoek, en levert inmiddels een
eerste versie van een gecombineerd (photovoltaisch en
zonnecollector) paneel welke gelijktijdig zowel warmte als
elektriciteit kan leveren. Door deze combinatie kan op een beperkt
dakoppervlak aanzienlijk meer energie worden opgewekt dan met de
afzonderlijke systemen.
• De verwachting is dat zonne-energie in de komende 10 jaar
goedkoper wordt dan elektriciteit uit fossiele bronnen.
Klimaatimpact
Zonne-energie is de schoonste vorm van
energieproductie zonder emissie van CO2 of enig andere schadelijke
stof die wordt geassocieerd met het gebruik van fossiele
brandstoffen (kolen, aardgas of olie) of nucleaire energie. Uit
berekeningen door ECN blijkt dat over tijd ruim 50% van de
energiebehoefte in de gebouwde omgeving in Nederland kan worden
voorzien door zonne-energie.
Betrokken bedrijven en kennisinstellingen (voorbeelden)
Nederland heeft verschillende kennisinstellingen,
producenten van zonne-energieproducten en systemen, producenten van
productietechnologie, adviseurs en projectontwikkelaars. Het
merendeel van deze bedrijven hebben zich aangesloten bij de
brancheorganisatie Holland Solar.
Best-practices in Nederland
• Schalkwijk 2 Megawatt warmtevoorziening in Haarlem
• Stad van de zon in gemeente Heerhugowaard
• Van Melle proceswarmtevoorziening in Breda
• Zonnedak van Floriade
Mogelijke barrières (buitenlanden)
• Terugleververgoeding; deze vergoeding
varieert aanzienlijk per land
• Regelgeving; verschilt eveneens aanzienlijk per land
• Aansluiting op het elektriciteitsnet; lange en moeizame
goedkeuringstrajecten
• Productgoedkeuringen